Tarihi takasın albümü... Her biri farklı kimlikle yakalandı

MİT koordinesinde Ankara'da gerçekleştirilen tarihi takas operasyonunda değişimi yapılan 26 kişi, ülkeleri için olan önemleri ile de büyük yankı uyandırdı. ABD'li iki ‘casus' gazeteci, Kızılhaç çalışanı, suikast için özel eğitimli Rus istihbaratçı, iki çocuklu ajan aile takasın en dikkat çekenleri oldu.

MİT koordinesinde Ankara'da gerçekleşen casus takasıyla ülkelerine giden 26 kişiden her biri, ağır suçlamalardan mahkum oldu.

'CASUS' MUHABİR

Takası yapılan isimlerden biri olan ve dünya kamuoyunda adı sıkça duyulan Wall Street Journal muhabiri Evan Gershkovich, Mart 2023'te Rusya'da çalışırken casusluk suçundan tutuklandı. Rus savcılığı Evan Gershkovich'i, "Sverdlovsk bölgesinde askeri teçhizat üretimi ve onarımı yapan bir savunma şirketinin faaliyetleri hakkında gizli bilgi toplamak" gerekçesiyle suçladı. Gershkovich, Rusya tarihinde casusluk suçlaması ile tutuklanan ilk yabancı medya çalışanı oldu. Takas görüşmelerinin yapıldığı dönemde Rusya tarafından 19 yıl hapse mahkum edildi.

İDAMDAN KURTULDU

Kızıl Haç bünyesinde çalışan Rico Krieger, Rusya-Ukrayna savaşı sırasında Belarus'ta gözaltına alındı. Rico Krieger, Belarus'a turist olarak gittiğini iddia etti; ancak Rusya'ya göre bu ajanlık için bir kılıftı. Rico Krieger, Rusya'ya göre Ukrayna güvenlik servislerinde yer aldı. Altı ayrı suçlamayla mahkum edilen Rico Krieger, 24 Haziran 2024'te 'terör ve paralı askerlik' suçlamalarıyla Belarus'ta idam cezasına çarptırıldı. Belarus Devlet Başkanı Lukaşenko'nun affettiği Krieger, 2 gün sonra Türkiye'deki takas operasyonuyla Almanya'ya döndü.

RUS İSTİHBARATÇI SUİKAST İÇİN ÖZEL EĞİTİLMİŞTİ

Rusya için önemli bir isim olan Vadim Krasikov, takas operasyonunda Almanya'dan getirilen tek isim oldu. Vadim Krasikov, Rusya Devlet Başkanı Putin'in terörist olarak adlandırdığı Çeçen muhalif savaşçı Zelimkhan Khangoshvili öldürmek için FSB tarafından özel eğitim alarak, Berlin'e gönderildi. Vadim Krasikov, 2019'da Khangoshvili'yi Almanya'da öldürme suçundan ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Yakalandığı ilk dönemde Rusya ile bağlantısı reddedilen Vadim Krasikov için Putin daha sonra "vatansever" ifadelerini kullandı. Vadim Krasikov'un, ölmeden önce muhalif siyasetçi Aleksey Navalny ile takası da gündeme gelmişti.

HEM ABD HEM RUS VATANDAŞI

ABD ve Rusya vatandaşlığı olan Alsu Kurmasheva da ABD'ye iadesi yapılan bir diğer gazeteci oldu. Alsu Kurmasheva, Mayıs 2023'te ailevi sebeplerden dolayı gittiği Rusya'dan Çekya'ya dönmeye çalışırken havaalanında gözaltına alındı. "Yabancı çalışan olup devlete bildirmeme" ve "dezenformasyon" suçlarından hüküm giydi.

ESKİ ABD PİYADESİ

Rusya'da tutuklu olan ve takas operasyonunda ABD'ye teslim edilen isimler arasında eski deniz piyadesi Paul Whelan da yer aldı. ABD Deniz Piyade Kolordusu'nda 8 yıl görev yapmış olan Paul Whelan, 2018'de 'casusluk' suçlaması ile Moskova'da tutuklandı. 2022'de Whelan'ın yasadışı silah ticareti ve terör finansmanlığı suçundan 10 yıldır ABD'de hapis yatan Viktor Bout ile takas edilmesi gündeme geldi; ancak Paul Whelan'ın adı listede yer almadı. Bu olay Bıden hükümetinin kamuoyunda büyük tepki toplamasına neden oldu.

NAVALNY'NİN MÜTTEFİKİ

Tarihi takas sırasında Almanya'ya dönen bir diğer önemli isim de İlya Yashin'di. Rus vatandaşı olan Yashin, Krasnoselsky Belediye Başkanlığı yaptı. Rus muhalif lider Aleksey Navalny'nin yakın müttefiki olan ve muhalif çizgide siyaset yapan Yashin, Rus ordusu hakkında 'yanlış bilgi' yaydığı gerekçesiyle Aralık 2022'de mahkum edildi.

PUTİN'E MUHALİF KARA-MURZA ALMANYA'YA DÖNDÜ

Rusya Devlet Başkanı Putin'in en büyük muhaliflerinden olan Vladimir Kara-Murza da Türkiye'deki takas operasyonunda Almanya'ya dönen önemli isimlerden biri oldu. 25 yıl hapse mahkum edilen Vladimir Kara-Murza, Nisan 2022'de Rus ordusu hakkında "yanlış bilgi" yayma, "istenmeyen bir örgütle" işbirliği yapma ve devlete ihanet suçlamalarıyla tutuklandı. İki kez zehirlenen ve ölümden dönen Vladimir Kara-Murza'ya verilen ceza uluslararası kamuoyunda sıkça kınandı. Vladimir Kara-Murza, hapishanede olduğu dönemde Washington Post için yazılar da kaleme aldı.

'DİPLOMATİK ZAFER'

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, MİT'in yönettiği takas operasyonunu "Türkiye'nin büyük bir diplomatik zaferi" olarak nitelendirdi. Operasyonun, Belarus ve Rusya'dan çıkarılan 16 kişi için de iyi bir gelişme olduğunu kaydeden Rasmussen, Türkiye'yi tebrik etti. Rasmussen, ayrıca takas operasyonunda Rusya'ya gönderilenlerin sayısının bu ülkeden gelenlerden az olmasına dair memnuniyetini dile getirdi.

RUSLARIN MR. VE MRS. SMİTH'İ!

Slovenya'dan Rusya'ya getirilen çocuklu çifti Devlet Başkanı Putin havaalanında karşıladı.

Takas operasyonunda filmlere konu olan bir hikaye de gerçek oldu. Tarihi takasta iki çocuklu Rusya Dış İstihbarat Servisi'ne çalışan karı-koca da yer aldı. SVR çalışanı Artem Dultsev ve Anna Dultseva Slovenya'da sahte Arjantin pasaportu ile yakalandı. Maria Rosa Mayer Munoz takma ismini kullanan Anna Dultseva, Slovenya'da bir sanat galerisi sahibi gibi davranıyordu. İki çocukları ile birlikte Slovenya'dan getirilen aile takas operasyonu ile Rus yetkililere teslim edildi. (Akşam)