ÇERMİK’TE, TARİHİ BİR MEKÂN DAHA YOK OLMAK ÜZERE…

Çermik’in en gözde mekânlarından biri olan Beyler Sarayı, ilgili kurumun vurdumduymazlığı ve mülk sahiplerinin çaresizliği yüzünden yok olmak üzere.

Osmanlı dönemine ait Çermik Beyler sarayı, günümüze kadar varlığını sürdüren nadir eserlerden biridir. Zaman içerisinde birçok el değiştiren beyler saray, günümüzde birkaç vatandaşın mülkiyetinde bulunmaktadır. Bu yapının tamamı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünce korunma altına alınmış ancak hiçbir çalışma yapılmamıştır. Mülk sahipleri de bir çivi çakamadığı için tarihi ve kültürel bir değerimiz daha yok olmakla karşı karşıya kalmıştır. Kaderine terk edilen yapının birçok bölümünde çökmeler meydana gelmiş, kalan duvarlarının da yıkılması ve yağmalanması kaçınılmaz olmuştur.

Çermik Saray Mahallesinin orta kesiminde bulunan, yüksek ve müstahkem duvarlarla çevrili olan bu sarayın eyvanları, yazlık, kışlık, selamlık ve haremlik bölümleri, mescidi, hamamı ve zindanları bulunmaktadır. Çermik Ocaklı Beyleri tarafından 15. yüzyıl başlarında yaptırılan sarayın birçok bölümü günümüz de bile varlığını sürdürmektedir. Ayakta kalan bazı bölümleri malikleri tarafından hala ev olarak kullanılmaktadır. Ancak sarayın giriş bölümündeki en önemli bölümünde çökmeler meydana gelmiş, yıkılmaya yüz tutmuştur.

Beyler Sarayının en gözde bölümünün sahibi olan Mehmet Alan, yetkili kurum ve kuruluşlardan yardım beklediğini söyleyerek şu açıklamalarda bulundu; “Beyler Sarayının en göz alıcı bölümü bizim tapumuzdadır. Gün geçtikçe yok olmakla karşı karşıya gelen gayrimenkulümüze bir çivi çakamıyoruz. Devlet de el atmıyor. Şu anda çatısı tamamen çökmüş durumdadır. Bu şekilde kalırsa bir yıla kalmaz geri kalan bölümleri de tamamen yıkılır. Kültür Bakanlığından, Turizm Bakanlığından yardım bekliyoruz. Ya kendileri onarıp tasarrufumuza versinler ya da koruma tescili kaldırılsın kendimiz onaralım”. Dedi.

Tarihi ve kültürel yapılan korunması, onarılması, yaşatılması görevi; Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü’ndedir. Ancak Bölge Koruma Kurulu, korunması gerekli, olan yapıları tescilleme kararı aldıktan sonra kaderine terk etmektedir. Kendileri bir çalışma yapmadığı gibi vatandaşın kendi imkânları ile onarım yapmasına da müsaade edilmemektedir. Bu da bölgemizdeki birçok tarihi ve kültürel yapılarımızın yok olmasına sebebiyet vermektedir.

Çermik’te bu güne kadar onlarca yapı, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından tescillendiği halde korunamamış ve duyarsız kişilerce yıktırılmış ya da yıkılması için gayret sarf edilmiştir. Daha 30-40 yıl öncesine kadar onlarca çeşmenin bulunduğu Çermik’te, günümüzde ayakta kalan sadece 5-6 çeşme kalmıştır. Bu çeşmelerin, en çok tescillendikten sonra ortadan kaybolduğu göze çarpmaktadır.

                                                                                                          Çermik, 19.08.2024

                                                                                                          Hamdullah IŞIK